Wyobraźcie sobie, że słyszycie w wiadomościach o państwie, które sześciokrotnie zmieniało przywódcę w ciągu 8 lat. Mało tego, zanosi się na kolejny przewrót. Co byście o nim pomyśleli? Wiedzie się w nim dobrze, czy może panuje tam burdel, którego nikt nie potrafi okiełznać? Przypuszczam, że raczej to drugie. Z reprezentacją Polski jest dość podobnie. Są słabe wyniki, selekcjoner traci posadę (niekiedy słusznie), przychodzi nowy, ale wyniki dalej się nie zgadzają. Co robić w takim razie? I czy kolejne selekcjonerskie konklawe da cokolwiek pozytywnego?
Nie ulega wątpliwości, że rok 2026 był katastrofalnie słaby w wykonaniu naszej kadry. To już nawet nie moja opinia, a fakt, z którym (patrząc na wyniki) trudno się kłócić. Po żadnym meczu nie ma uczucia, że zagraliśmy i dobrze, i rezultat jeszcze się zgadza. Może poza starciem z Rumunią, ale umówmy się – pokonanie jej było obowiązkiem, szczególnie kiedy grała w dziesiątkę. Nie takim oczywistym do spełnienia, co pokazał wyjazd do Bukaresztu. Nie wygraliśmy ani jednego meczu poza Polską, a średnia zdobytych punktów wyniosła 0,9, najgorsza od 1996 roku. A to jednak były mroczne czasy polskiego futbolu i nie mówię tu tylko o kwitnącej korupcji. Reprezentacja zawaliła Ligę Narodów, potencjalnie utrudniła sobie drogę na Euro 2028, zatem są podstawy, aby Jana Urbana zwolnić. Dlaczego jednak to nie jest najlepszy pomysł?
Żeby była jasność, remis ze Szwecją we Wrocławiu nie wpłynął na moje zdanie. Wiedziałem, że w takiej sytuacji, w jakiej są Szwedzi, nie opłaca im się grać na najwyższych obrotach i wynik nie będzie wiążący, nieważne jaki. Bo po co się wysilać, skoro awans do dywizji A mieli już klepnięty? A i tak prawie przegraliśmy…
Urban „betonem” – czy na pewno?
Selekcjonerowi zarzucano brak otwartości na piłkarzy z Ekstraklasy. Kilku było często wymienianych w tym gronie, którzy powinni być powołani. Michał Gurgul i Wojciech Mońka – akurat osobiście jestem dość spokojny o ich przyszłość w reprezentacji, niebawem powinni dostać szansę. Jednakże w ich przypadku zostaje jeszcze kadra U21, której będą za rok bardzo potrzebni. Głównie ze względu na fakt, że będą walczyć o awans na igrzyska olimpijskie. Karol Czubak? Zgoda, tu krytyka jest uzasadniona. Tym bardziej, że powoływany jest Karol Świderski, który ani w kadrze, ani w Widzewie nie dawał podstaw, aby jeździć na zgrupowania.
Bartosz Nowak? Możecie mnie przywiązać do pręgierza, obrzucić pomidorami, błotem czy czymkolwiek, ale uważam, że decyzja o braku powołania się broni. Czy pomocnik GKS-u Katowice powinien mieć na koncie chociaż jeden występ? Tak, zwłaszcza po znakomitym sezonie w Ekstraklasie. Ale jeśli już, to w meczu towarzyskim, a nie o stawkę. Jaki jest sens wprowadzać do kadry 33-latka, który nie dość, że pograłby niewiele, to jeszcze nie ma doświadczenia reprezentacyjnego? Jakiś jest, ale bardziej opłaca się postawić na kogoś młodszego, który może zagrzać miejsce na dłużej. To dobry piłkarz, ale metryki nie oszukasz. A jeszcze trzeba czasu na przebicie się. Trudno traktować to jako rentowną inwestycję, dlatego ja osobiście takie podejście kupuję. Liczba debiutantów pozwala założyć, że kadra buduje się z myślą o przyszłości. Lepiej budować zespół wokół młodych, którzy mogą stanowić o jego sile w dalszej perspektywie. A w tej bliższej – w oparciu o bardziej doświadczonych, jak Piotr Zieliński.
W 16 meczach pod jego wodzą debiutowało aż 17 zawodników. Ale powiedzmy, że to zakłamana statystyka i ci debiutanci dostawali ochłapy, bez szans na pokazanie się. Debiutantów, którzy choć raz wyszli w wyjściowym składzie, jest 8. Niektórzy z nich pozostawili po sobie świetne pierwsze wrażenie (Wiktor Nowak, Marcel Reguła), inni (jak Kacper Potulski) skrupulatnie budują swoją pozycję. Zatem Jan Urban robi to, czego nie podejmowali się jego poprzednicy, z wyjątkiem Michała Probierza – daje szanse nowym zawodnikom i szuka przyszłościowych rozwiązań. Mimo słabych wyników to jakiś pozytyw jego pracy.
Uzasadniona krytyka
Oczywiście nie mam najmniejszych zamiarów piać peanów na cześć Urbana, ponieważ byłoby to niepoważne. Nie można zachwycać się tylko tym, że wprowadza młodych. To jest plus, ale na koniec dnia liczy się to, co w sieci. A tego brakuje. W sieci przeciwnika, bo nie mówię o tej własnej. Mamy dalej problemy z poukładaniem defensywy. W meczu z Rumunią Polacy popełniali takie błędy, że aż zęby bolały. Dobrze, że w tej sytuacji Urban zdecydował się odstawić Jakuba Kiwiora na następne spotkanie. Ale żeby tylko z Rumunią tak się działo. Te problemy ciągną się za nami już od dłuższego czasu…
Nie potrafimy bronić przy stałych fragmentach gry. Widząc, że Szwedzi mają rzut wolny, ja się cholernie bałem tego, że zaraz do piłki wyskoczy taki Gustaf Lagerbielke i tyle będzie z remisu. Albo że nagle nasi obrońcy pogubią krycie i stracimy głupio gola. Całe szczęście, że Szwecja nas nie ograła. Nawet jeśli jej reprezentanci myślami byli pod prysznicem. I nie mamy nikogo, kto mógłby zadbać o poprawę w tym elemencie, w postaci specjalisty. Od Urbana mamy prawo, a nawet obowiązek wymagać wyników, ale nie tego, że będzie cudotwórcą i uzdrowi tę reprezentację na każdym poziomie. Dlatego też na przyszłość będą konieczne wzmocnienia w sztabie, jak analitycy czy ekspert od stałych fragmentów gry. A także centrum treningowe reprezentacji, które ma powstać w Otwocku. Tak, żeby praca nad chociażby stylem gry trwała również poza zgrupowaniami. A jego też brakuje.
Problem tkwi w związku
Jan Urban to piąty selekcjoner reprezentacji Polski od objęcia prezesury PZPN-u przez Cezarego Kuleszę. I niemal każda kadencja na stanowisku trenera wyglądała identycznie. Wyróżnia się jedynie Czesław Michniewicz, który w bólach co prawda, ale wywalczył pierwszy od 1986 roku awans z fazy grupowej MŚ. Jednak wszystko sprowadza się do tego samego. Jest sobie selekcjoner, przychodzą słabsze wyniki, pierwsza zniżka formy i dziękujemy za współpracę. Następny. Jest dalej źle, zatem przychodzi kolejny. I tak w kółko. Żaden trener nie dostaje czasu na wdrożenie swojej wizji, bo oczekujemy kogoś, kto będzie robił wyniki natychmiast. To niestety zdarza się rzadko. Chociaż w przypadku niektórych trenerów, jak Fernando Santos, szybkie zwolnienie było słuszne. Jeśli Polska dostaje w czapę od Mołdawii, to trudno wykazać się zrozumieniem. Chociaż zacznijmy od tego, że już same zatrudnienie jego, a także Probierza było błędem. Nie zmienia to faktu, że nie zawsze to jest dobre rozwiązanie.
Należałoby się zastanowić: „skoro nie Urban, to kto?”. Głównym kandydatem wydaje się Jerzy Brzęczek, ale ja na jego miejscu bym się w to nie pakował. Ma coś do dokończenia z młodzieżówką, może wywalczyć pierwszy od 1992 roku awans na IO, a poza tym pamięta przecież, jak został potraktowany po, jakby tu nie patrzeć, udanych eliminacjach do Euro 2020. Może jakieś zagraniczne nazwisko? Spoko, tylko czy będą na to pieniądze? W tym roku aż 6 firm wycofało się ze sponsorowania PZPN, lecz szczególnie bolesne jest odejście Orlenu, ze względu na skalę wsparcia finansowego. W przyszłym roku budżet związku ma być nawet o 100 milionów złotych mniejszy.
A problem jest dość prosty – wizerunek. Kulesza, jak i cały związek, są skompromitowani na całej linii. Złe wybory nowych selekcjonerów, afera premiowa, Stasiak w Kiszyniowie, wódka i kabanosy w Katarze, podmiana dziecka przed wyjściem z tunelu. Jest tego dużo. Nic dziwnego, że marki nie chcą być ze związkiem utożsamiane. I dlatego nie wierzę, że jeśli Urban zostanie zwolniony (a przypuszczam, że tak się jednak stanie), to znajdzie się na jego miejsce ktoś lepszy.
Podsumowanie
Docierając do brzegu, moim zdaniem Jan Urban powinien pozostać na stanowisku selekcjonera. Nie dlatego, że świetnie sobie radzi, są super wyniki i ogólnie nie ma powodów do niepokoju. Wprost przeciwnie, jest źle. Gdyby ktoś zapytał mnie kilka miesięcy temu o to, czy awansujemy na Euro, odpowiedziałbym „tak” bez większego zawahania. Teraz takiej pewności nie mam. Gramy słabo, ale uważam, że należy dać mu czas do eliminacji. Jeśli i je zawali, wtedy drogi powinny się rozejść, bezdyskusyjnie. Moje zaufanie jest duże, ale nie bezgraniczne. Poza tym dochodzi kwestia wyboru potencjalnego następcy. Nie wierzę, że zmiana selekcjonera coś tutaj da, skoro to rozwiązanie stosowaliśmy tyle razy i tak często, a efekt był niemal identyczny. A w tej materii ufam Cezaremu Kuleszy równie mocno, co piszącemu na maila nigeryjskiemu księciowi, który chce podzielić się swoim wielomilionowym majątkiem.
Mam jeszcze do Was mały apel. Ludzie, zapomnijcie już o Euro 2016. Te czasy minęły, 10 lat to w sporcie przepaść, różnica jednego pokolenia. Z tamtej kadry nie zostało już nic poza wspomnieniami. Może i jeszcze gra Robert Lewandowski, ale czy jest sens porównywać go teraz do Lewego w kwiecie wieku? No nie. Jesteśmy europejskim średniakiem i musimy się z tym pogodzić. Skupmy się na tym, żeby wywalczyć sobie bilet na Euro i nie zanurzyć się jeszcze głębiej w otchłaniach europejskiej piłki. Na cuda nie liczę, ale na konsekwentny rozwój już tak.


