Reprezentacja Polski zakończyła rozgrywki Ligi Narodów na trzecim miejscu w swojej grupie, co oznacza, że w grudniowym losowaniu eliminacji Euro 2028 znajdzie się dopiero w trzecim koszyku. Biało-Czerwoni mogą trafić między innymi na Hiszpanię, Francję, Niemcy czy Anglię, a dodatkowo będą musieli zmierzyć się z jednym z zespołów drugiego koszyka. Losowanie odbędzie się 6 grudnia w Belfaście, a nowy system kwalifikacji sprawia, że nawet zajęcie drugiego miejsca nie będzie automatycznie oznaczało awansu na mistrzostwa Europy. Co więcej, w najgorszym scenariuszu wicemistrz grupy może nawet nie otrzymać możliwości gry w barażach.
Porażka 1:2 z Rumunią w Bukareszcie okazała się dla reprezentacji Jana Urbana znacznie bardziej kosztowna, niż mogłoby się początkowo wydawać. Polska nie tylko straciła możliwość zajęcia jednego z dwóch pierwszych miejsc w swojej grupie Ligi Narodów, ale również zaprzepaściła szansę na korzystniejsze rozstawienie w eliminacjach kolejnej wielkiej imprezy. Wtorkowy remis 1:1 ze Szwecją pozwolił przynajmniej uniknąć czwartego miejsca i utrzymać się w Dywizji B, jednak nie mógł już poprawić sytuacji przed grudniowym losowaniem. Biało-Czerwoni zakończyli rozgrywki z zaledwie pięcioma punktami w sześciu spotkaniach, podczas gdy Szwecja uzbierała czternaście, a Bośnia i Hercegowina jedenaście. Polska wygrała tylko jeden mecz, pokonując w październiku Rumunię aż 6:0, ale pozostałe spotkania nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Teraz drużyna Urbana będzie musiała rywalizować w eliminacjach Euro 2028 z dwoma teoretycznie silniejszymi przeciwnikami.
Hiszpania, Francja, Niemcy, a do tego Turcja lub Szwajcaria?
Podział na koszyki powstał na podstawie klasyfikacji Ligi Narodów 2026/27, a nie rankingu FIFA. Pierwszy koszyk tworzą reprezentacje z europejskiej czołówki, chociaż znalazły się w nim również Grecja i Norwegia. W drugim nie brakuje przeciwników, z którymi Polska miała problemy w ostatnich latach, w tym Szwecji, Czech, Austrii czy Turcji. Biało-Czerwoni unikną natomiast Ukrainy, Szkocji, Rumunii, Słowacji i pozostałych zespołów rozstawionych na tym samym poziomie.
Pełny podział na koszyki przed losowaniem eliminacji Euro 2028:
- Koszyk 1: Hiszpania, Portugalia, Holandia, Francja, Anglia, Włochy, Dania, Niemcy, Belgia, Grecja, Norwegia, Chorwacja.
- Koszyk 2: Walia, Serbia, Turcja, Czechy, Szwajcaria, Szwecja, Austria, Węgry, Irlandia Północna, Bośnia i Hercegowina, Słowenia, Irlandia.
- Koszyk 3: Polska, Kosowo, Szkocja, Ukraina, Izrael, Rumunia, Gruzja, Macedonia Północna, Czarnogóra, Albania, Islandia, Słowacja.
- Koszyk 4: Białoruś, Estonia, Cypr, Wyspy Owcze, Finlandia, Mołdawia, Armenia, Bułgaria, Luksemburg, Kazachstan, Łotwa, San Marino.
- Koszyk 5: Malta, Azerbejdżan, Litwa, Andora, Gibraltar, Liechtenstein.
Różnica między możliwymi zestawieniami jest ogromna. Polska może znaleźć się w grupie z Hiszpanią i Turcją, gdzie nawet walka o drugie miejsce będzie wyjątkowo wymagająca, ale może również wylosować Grecję i Irlandię Północną, czyli rywali, z którymi trudno byłoby z góry odbierać naszej reprezentacji szanse na zwycięstwo. Losowanie będzie również uwzględniać dodatkowe ograniczenia wynikające z terminarza Ligi Narodów. Reprezentacje uczestniczące w marcowych ćwierćfinałach oraz barażach o awans lub utrzymanie w poszczególnych dywizjach nie mogą być przydzielane do grup w całkowicie dowolny sposób. Zwycięzcy ćwierćfinałów Dywizji A trafią do grup czterozespołowych, a w przypadku pięciozespołowych obowiązują ograniczenia dotyczące drużyn uczestniczących w dodatkowych meczach Ligi Narodów. Sama obecność w konkretnym koszyku nie oznacza więc jeszcze, że każdy zespół będzie mógł zmierzyć się z dowolnym przeciwnikiem z pozostałych poziomów rozstawienia.
Drugie miejsce może zapewnić awans. Ale nie każdemu
W eliminacjach Euro 2028 wystąpią 54 reprezentacje, które zostaną podzielone na dwanaście grup. Sześć z nich będzie liczyło po cztery zespoły, a pozostałe sześć po pięć. Bezpośredni awans na turniej finałowy uzyskają wszyscy zwycięzcy grup oraz osiem najlepszych drużyn z drugich miejsc. Oznacza to, że już po zakończeniu eliminacji grupowych poznamy dwudziestu uczestników mistrzostw Europy. Pozostałe cztery przepustki zostaną rozdysponowane pomiędzy gospodarzy i uczestników baraży. Istotne są zasady porównywania zespołów, które zakończą rywalizację na drugich miejscach. UEFA nie będzie uwzględniała wyników spotkań przeciwko ostatniej drużynie w grupach pięciozespołowych. Dzięki temu reprezentacje rozgrywające osiem spotkań nie uzyskają przewagi nad tymi, które wystąpią w grupach czterozespołowych i zagrają tylko sześciokrotnie. W praktyce oznacza to, że wysokie zwycięstwa z najsłabszym rywalem nadal będą miały znaczenie dla tabeli samej grupy, ale nie poprawią dorobku zespołu w ogólnej klasyfikacji wicemistrzów. O miejscu wśród ośmiu najlepszych drużyn z drugich pozycji mogą więc decydować punkty i bilans bramkowy osiągnięte przeciwko trzem pozostałym przeciwnikom.
Nowy system przewiduje również szczególne zasady dla gospodarzy turnieju. Euro 2028 odbędzie się w Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii, ale wszystkie cztery reprezentacje będą musiały uczestniczyć w eliminacjach. UEFA zarezerwowała jednak dwa miejsca na turnieju dla najwyżej sklasyfikowanych gospodarzy, którzy nie zdołają zakwalifikować się bezpośrednio. Jeżeli przykładowo Anglia i Walia wywalczą awans w eliminacjach, natomiast Szkocja i Irlandia nie znajdą się wśród dwudziestu zakwalifikowanych drużyn, obie pozostałe reprezentacje będą mogły skorzystać z przywileju gospodarza. Jeśli natomiast wszystkie cztery awansują na boisku, dwa zarezerwowane miejsca zostaną przydzielone uczestnikom baraży.
Od tego, ilu gospodarzy będzie potrzebowało dodatkowych miejsc, zależeć będzie również liczba drużyn uczestniczących w barażach. UEFA przygotowała trzy warianty. Jeżeli wykorzystane zostaną oba miejsca dla gospodarzy, osiem reprezentacji powalczy o dwie przepustki. Przy wykorzystaniu jednego miejsca zagra dwanaście zespołów, z których trzy awansują na Euro. Jeżeli żaden gospodarz nie będzie potrzebował dodatkowego miejsca, osiem drużyn rozegra cztery dwumecze barażowe o awans na turniej.
To ważne również dla reprezentacji Polski. Zajęcie drugiego miejsca w grupie nie musi automatycznie oznaczać ani bezpośredniego awansu, ani nawet gwarantowanego udziału w barażach. Regulamin przewiduje bowiem, że w zależności od sytuacji gospodarzy tylko od dwóch do czterech miejsc barażowych będzie zarezerwowanych dla najniżej sklasyfikowanych wicemistrzów grup. Pozostałe przypadną zespołom wyłonionym na podstawie wyników Ligi Narodów. Polska nie wygrała swojej grupy tych rozgrywek, dlatego nie zapewniła sobie dodatkowej ścieżki kwalifikacji na podobnych zasadach jak zwycięzcy grup. Ewentualne dopuszczenie do baraży z dalszej pozycji w rankingu Ligi Narodów zależałoby od wyników innych reprezentacji i dostępności miejsc.
Losowanie 6 grudnia. Polska musi przygotować się na trudniejsze eliminacje
Losowanie odbędzie się w niedzielę 6 grudnia o godzinie 18:00 czasu polskiego w Belfaście. Eliminacje rozpoczną się w marcu 2027 roku i zakończą w listopadzie, a baraże o ostatnie miejsca na mistrzostwach Europy zaplanowano na marzec 2028 roku. Warto pamiętać, że nie wszystkie reprezentacje rozpoczną kwalifikacje w tym samym terminie. Część drużyn będzie jeszcze uczestniczyć w fazie pucharowej Ligi Narodów, dlatego UEFA musiała odpowiednio dostosować terminarz. Reprezentacje z grup czterozespołowych rozpoczną rywalizację później niż część drużyn przydzielonych do grup pięciozespołowych.
Polska po raz pierwszy od eliminacji Euro 2016 przystąpi do losowania kwalifikacji mistrzostw Europy z trzeciego koszyka. Przed dwunastoma laty nie przeszkodziło jej to w wywalczeniu awansu na turniej we Francji, ale obecna reprezentacja znajduje się w innym momencie. Po nieudanej walce o mundial i rozczarowujących występach w Lidze Narodów trudno uznać, że drużyna Jana Urbana jest obecnie faworytem do wygrania grupy z jednym z dwunastu zespołów pierwszego koszyka. Dużo zależeć będzie również od drugiego rywala. Trafienie na Szwecję, Turcję czy Austrię oznaczałoby konieczność rywalizacji z przeciwnikiem, który niekoniecznie będzie słabszy od reprezentacji Polski. Nie oznacza to jednak, że trzecie rozstawienie przekreśla szanse Biało-Czerwonych. System kwalifikacji nadal pozostawia szeroką drogę na mistrzostwa. Bezpośredni awans wywalczy dwadzieścia z 54 reprezentacji, a kolejne miejsca zostaną rozdysponowane pomiędzy gospodarzy i zwycięzców baraży. Polska może więc pojechać na Euro 2028 nawet bez wygrania swojej grupy, choć nie będzie miała zagwarantowanej dodatkowej szansy wynikającej z miejsca zajętego w Lidze Narodów. Niezależnie od tego, awans trzeba wywalczyć na murawie, a obserwując ostatnie poczynania polskich piłkarzy trudno o optymizm…


