Współczesna polska piłka nożna przechodzi pokoleniową zmianę warty. Na czołowe role w Ekstraklasie i na szczeblu centralnym wyszła fala nowoczesnych szkoleniowców, którzy stawiają na intensywność, analizę danych, nowoczesny warsztat i taktyczną elastyczność. Młodych trenerów cechuje stawianie na relacje międzyludzkie, zrozumienie psychologii zawodnika oraz mocną współpracę ze sztabem. Większość z nich wcześnie rozpoczęła edukację trenerską, zdobywając licencje (w tym UEFA Pro) i czerpiąc wzorce z zachodnich lig. Dodatkowo robią wszystko by nie przywiązywać się do jednej formacji oraz możliwie jak najszybciej reagować na boiskowe wydarzenia i profil przeciwnika. Do czego to wszystko prowadzi i czy polska piłka może być spokojna o nowych trenerów?
Adrian Siemieniec
Najmłodszy mistrz Polski w historii nowoczesnej Ekstraklasy. W młodym wieku stał się jednym z najbardziej cenionych taktyków w kraju. Nigdy nie grał zawodowo w piłkę na wysokim poziomie. Bardzo wcześnie (przed dwudziestką) skupił się na teorii i praktyce trenerskiej. Przez lata uczył się rzemiosła jako zaufany asystent trenera Ireneusza Mamrota – pracował z nim m.in. w Chrobrym Głogów, Jagiellonii, Arce Gdynia i ŁKS-ie Łódź.
W 2022 roku objął rezerwy Jagiellonii Białystok. W kwietniu 2023 roku, gdy pierwsza drużyna rozpaczliwie broniła się przed spadkiem z Ekstraklasy, powierzono mu misję ratunkową. Nie tylko utrzymał zespół, ale całkowicie odmienił jego styl. W sezonie 2023/2024 dokonał sensacji, zdobywając z Jagiellonią Białystok historyczne, pierwsze Mistrzostwo Polski. Jego drużyna gra bezkompromisowy, niezwykle ofensywny futbol oparty na posiadaniu piłki, rotacji pozycji i widowiskowych atakach. Siemieniec z powodzeniem wprowadził też klub do fazy ligowej europejskich pucharów.
Takie sukcesy nie mogą przejść bez echa. Trener z pewnością marzy o pracy za granicą w poważnym klubie. Jednak jak na razie nie ma na to zbytnio przestrzeni. Potrzeba czasu, którego Adrian Siemieniec ma aż nadto. Może dalej prowadzić zespól, w którym czuje się komfortowo i stopniowo odhaczać kolejne sukcesy. A kto wie, co przyniesie przyszłość. Za jakiś czas jego nazwisko pewnie będzie się przewijać w kontekście objęcia funkcji selekcjonera reprezentacji Polski.
Mateusz Stolarski
Przedstawiciel „pokolenia roczników 90.”. To zdecydowany pasjonat metodologii i rozwoju struktur klubowych. Jest bratem znanego ligowca Pawła Stolarskiego. Pracę trenerską zaczynał na poziomie akademii (m.in. w Wiśle Kraków), a następnie zdobywał szlify w sztabach trenerskich w wyższych ligach. We wrześniu 2022 roku trafił do Motoru Lublin jako asystent niezwykle charyzmatycznego i kontrowersyjnego Goncalo Feio. Wspólnie wyciągnęli klub z dna tabeli II ligi i awansowali do I ligi. Gdy w marcu 2024 roku Portugalczyk niespodziewanie odszedł z klubu, 31-letni wówczas Stolarski przejął stery jako pierwszy trener.
Błyskawicznie udźwignął presję i poprzez baraże wprowadził Motor Lublin do Ekstraklasy. Jego drużyny cechuje niesamowita intensywność biegowa, agresywny pressing oraz silna mentalność (zdolność do odwracania losów meczów w końcówkach). Udowodnił, że potrafi świetnie zarządzać szatnią i rozwijać młodych zawodników. Aktualnie powierzono mu niezwykle trudny projekt w Widzewie Łódź. Widać, że walczy i chce wyciągnąć klub z trudnej sytuacji. Stolarski wręcz musi pokazać przede wszystkim sobie, że potrafi budować projekty od zera, nie patrząc na to, czy w klubie są pieniądze czy też nie.
Dawid Szwarga
Nazywany „profesorem” nowej fali. Uznawany za jednego z najlepiej przygotowanych merytorycznie i analitycznie trenerów w kraju. Przez lata funkcjonował jako cichy architekt sukcesów Rakowa Częstochowa u boku Marka Papszuna. Odpowiadał za szczegółową analizę taktyczną i wdrażanie zaawansowanych systemów treningowych. Gdy Papszun zdecydował się odejść po zdobyciu mistrzostwa w 2023 roku, Szwarga został mianowany jego następcą. Jako pierwszy trener poprowadził Raków do fazy grupowej Ligi Europy, tocząc ciekawe boje z europejskimi markami.
Po wymagającym roku w Rakowie szukał nowych wyzwań jako samodzielny szkoleniowiec w Arce Gdynia, z którą wywalczył awans do Ekstraklasy. W październiku 2026 roku, po zebraniu kolejnych doświadczeń jakim było asystowanie trenerowi Górakowi w GKS-ie Katowice, ponownie objął stanowisko pierwszego trenera Rakowa Częstochowa, podpisując kontrakt do 2028 roku. Szwarga opiera swoją filozofię na absolutnym zorganizowaniu w fazach przejściowych i powtarzalności zachowań taktycznych. Ponownie wrócił do miejsca, w którym jak na razie czuł się najlepiej. Próbuje odbudować markę Rakowa i wydostać się z nim ze strefy spadkowej. Obecnie nie musi już się wzorować na Marku Papszunie, który do Rakowa za szybko nie wróci.
Daniel Myśliwiec
Szkoleniowiec z pogranicza generacji, którego podejście w pełni wpisuje się w nowoczesne trendy. Uznawany za wizjonera zafascynowanego taktyką. Pracował w akademiach (Legia Warszawa), zbierał doświadczenie w niższych ligach (Lechia Tomaszów Mazowiecki). Głośno zrobiło się o nim, gdy prowadził Stal Rzeszów – awansował z nią do I ligi, grając tam bezkompromisowy, ofensywny futbol nastawiony na zdominowanie rywala. Co ciekawe asystował mu wtedy wymieniany już tutaj Mateusz Stolarski.
We wrześniu 2023 roku jego potencjał dostrzegł Widzew Łódź, powierzając mu stery w Ekstraklasie. W klubie wtedy jeszcze się nie przelewało jak teraz, lecz z perspektywy czasu jego kadencja jest oceniana bardzo pozytywnie. Jego następcy notują coraz to gorsze wyniki i nieraz w mediach pojawia się narracja, o tym, że Myśliwcowi nie dano wystarczająco dużo czasu. Teraz w Piaście Gliwice pokazuje swój warsztat trenerski. Skoro potrafi notować bardzo dobre wyniki ze słabymi piłkarzami (przynajmniej na papierze), to dlaczego miałby tego nie robić z tymi lepszymi i droższymi?
Myśliwiec to trener-dydaktyk. Słynie z bardzo nietypowych, wręcz filozoficznych konferencji prasowych oraz zaszczepiania w piłkarzach odwagi. Jego system opiera się na elastyczności – potrafi w trakcie meczu płynnie zmieniać strukturę zespołu w fazie ataku, by tworzyć przewagę w bocznych sektorach boiska. Po pracy w Gliwicach, która prędzej czy później się skończy powinien trafić do topowego klubu w Ekstraklasie. Jak najbardziej na to zasłużył i zapracował.
Mariusz Jop
Najstarszy w tym zestawieniu, ale trenersko uosabiający „nową szkołę” i świeże, analityczne spojrzenie na prowadzenie zespołu. W przeciwieństwie do Siemieńca czy Stolarskiego, Jop ma za sobą bogatą karierę piłkarską (27 występów w reprezentacji Polski, gra na Mistrzostwach Świata i Euro). Po zakończeniu kariery nie wszedł jednak do ligi „z marszu” dzięki nazwisku. Przez blisko dekadę uczył się fachu jako asystent w rezerwach, kadrach młodzieżowych i pierwszym zespole Wisły Kraków. Czekał na swoją szansę, aż w końcu się doczekał i obecnie rozpycha się łokciami ze swoją Wisłą na boiskach Ekstraklasy.
Wielokrotnie pełnił funkcję trenera tymczasowego ratującego sytuację w kryzysowych momentach Białej Gwiazdy. Za każdym razem zaskakiwał ekspertów świetnym przygotowaniem taktycznym i natychmiastową poprawą gry zespołu. Łączy gigantyczne doświadczenie boiskowe z nowoczesnym warsztatem. Zamiast gry z kontry, typowej dla starej szkoły, preferuje budowanie akcji od tyłu, wysoki pressing i szybki odbiór piłki po stracie. Jest świetnym przykładem na to, że były wybitny piłkarz może przejść pełną metamorfozę w nowoczesnego analityka.
Mimo bycia najstarszym z wymienionych trenerów ma de facto najmniejszy staż pracy jako „ten pierwszy” szkoleniowiec zespołu. Jednak to nie zmienia tego, że obecnie w Wiśle wykonuje bardzo dobrą robotę i buduje nowoczesny zespół, grający odważną piłkę. Przede wszystkim stawia na młodych zawodników, nie zabrania im cieszyć się grą. Na razie jego zespół ma problem z wygrywaniem w meczach wyjazdowych, lecz spokojnie… To wszystko przyjdzie z czasem. Na ten moment dla trenera najważniejsze jest to, że zespół nie traci swojej tożsamości, a z Wisłą obecnie gra się każdemu ciężko.
Możemy być spokojni
Ta lista pokazuje ewidentnie, że mamy w polskiej piłce do czynienia z nową falą ciekawych trenerów. Możliwe, że takiego wyboru i „szturmu” młodości w tak krótkim czasie i w takiej ilości jeszcze nigdy nie było. Jednak nie będzie z tego nic, jeśli nie damy tym ludziom regularnie pracować i po prostu czekać na to jakie wyniki będą osiągać z danymi drużynami. Nie sztuką jest wrzucić takiego Adriana Siemieńca czy Daniela Myśliwca do reprezentacji Polski, czy wysłać ich za granicę. Sztuką jest utrzymanie ich warsztatu trenerskiego na wysokim poziomie, inwestując w ich rozwój. W przeciwnym razie polska piłka dalej będzie tkwiła w niczym i narzekała na brak nowych twarzy na ławkach trenerskich.
A takich mamy za wiele. Leszek Ojrzyński, Jacek Zieliński czy Piotr Stokowiec od wielu zmieniają kluby w polskich ligach i nic z tego nie wynika. Czas to zmienić i wydaje się, że to nowe pokolenie ma zupełnie inne spojrzenie na swoją przyszłość, a przede wszystkim kompetencje. Polska piłka na pierwszy rzut oka wydaje się być w dobrych, a przede wszystkim ciekawych rękach trenerskich. Tylko od nas zależy jak do tego podejdziemy i czy będziemy potrafili drzemiący w tych ludziach potencjał wykorzystać. Możliwe, że na taką falą szkoleniowców z nowymi pomysłami będziemy czekać kolejne 20 lat. A tego chyba nikt nie chce…
